Van crisis naar concurrentiekracht

Op 5 en 6 mei vindt de jaarlijkse Plastics Recycling Show Europe (PRSE) plaats in de RAI. Ook mijn collega’s en ik zijn dit jaar aanwezig bij dit inspirerende evenement. Het thema, ‘Van crisis naar concurrentiekracht’, raakt de kern van onze realiteit. We moeten verschuiven van de overlevingsmodus, gekenmerkt door hoge energiekosten en goedkope virgin-import (import van nieuw plastic), naar een positie waarin de Europese recycler weer een sterke marktpartij wordt. Dat vraagt om een industrie die op eigen benen staat, zonder afhankelijk te zijn van export naar verre landen.

De tijd dat circulariteit vooral een intentie was, ligt achter ons. De realiteit is dat hoogwaardige verwerkingscapaciteit in Europa schaars is. Wie hoogwaardige recycling wil, krijgt te maken met strengere acceptatie-eisen, druk op sorteerkwaliteit en hogere prijzen. Dat is geen reden voor pessimisme, maar voor realisme: inzameling en sortering alleen maakt een kunststofstroom nog niet circulair. De werkelijke opgave ligt in de kwaliteit van het materiaal, de recyclebaarheid van het ontwerp en de beschikbaarheid van installaties die dit op hoog niveau kunnen verwerken.

"We moeten keuzes maken voor beter ontwerp, voor schonere stromen en voor tijdige investeringen in een keten die alleen circulair kan worden als zij ook economisch standhoudt."

- Melissa Kars, Manager Value Chain Plastics

Design for Recycling is geen bijlage

Als capaciteit schaars blijft, wordt de markt selectiever. Stromen die onvoldoende zijn ontworpen voor recycling zullen moeilijker en duurder een bestemming vinden. We moeten daarom stoppen met het behandelen van Design for Recycling als een bijlage bij het duurzaamheidsbeleid; het hoort in de kern van productontwikkeling thuis. Wie aan de voorkant verkeerde keuzes maakt, verschuift de rekening naar de achterkant van de keten. En die achterkant loopt nu al tegen zijn grenzen aan.

Bij PreZero geloven we dat de oplossing begint met eerlijk kijken naar deze ketenrealiteit. We moeten scherper sturen op de input én de output:

Input: Beter ontwerp, betere sorteerbaarheid en standaardisatie. We moeten het onderscheid durven maken tussen wat technisch recyclebaar lijkt en wat industrieel écht houdbaar is.
Output: Investeren in installaties, zodat recyclaat een betrouwbare grondstof wordt die zijn waarde behoudt.

Samenwerking als economische noodzaak

Deze transitie vraagt om een ongemakkelijke boodschap: als we niet beter sturen, wordt het duurder. Duurder om materiaalstromen op niveau te krijgen, duurder om hoogwaardige verwerking te organiseren en uiteindelijk duurder om circulaire doelstellingen waar te maken. De markt poetst die rekening niet weg; die komt ergens in de keten terecht.

Maar precies daarin zit ook de kans. Schaarste aan hoogwaardige capaciteit kan een prikkel zijn om de sector volwassen te maken. Om kwaliteit centraler te zetten, om ontwerp en recycling dichter bij elkaar te brengen en om eindelijk af te stappen van het idee dat circulariteit vanzelf ontstaat als de intenties maar goed genoeg zijn.

Keuzes maken

Tegen onze partners in de verwerking en mijn collega’s op de PRSE zou ik willen zeggen: we kunnen dit niet alleen. Van crisis naar concurrentiekracht komen we niet met slogans, maar met keuzes en samenwerking. We moeten toe naar een ecosysteem waarin we nauwer samenwerken, kennis delen en gezamenlijk investeren in capaciteit voor uitdagende fracties.

We moeten keuzes maken voor beter ontwerp, voor schonere stromen en voor tijdige investeringen in een keten die alleen circulair kan worden als zij ook economisch standhoudt. Wie wacht tot de druk verder oploopt, is straks te laat. Wie nu investeert in kwaliteit en samenwerking, bouwt mee aan een Europese kunststofketen die niet alleen circulairder wordt, maar ook sterker.

Melissa Kars
Manager Value Chain Plastics