De Europese exportban: geen tijd meer voor afwachten

Veel plastic folie in uw bedrijf? Waarom transparant vanaf nu de enige juiste keuze is. 

In mijn vorige column schreef ik over de noodzaak om van de overlevingsmodus over te stappen naar concurrentiekracht, en over het feit dat de Europese kunststofketen op eigen benen moet leren staan. Die verandering is niet meer iets voor de verre toekomst. De klok tikt hard door. Op 21 november 2026 gaat de exportban voor plastics onder de nieuwe Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA) in. Vanaf dat moment mag Europa geen recyclebaar plastic afval meer uitvoeren naar landen buiten de OESO, zoals Maleisië, Indonesië en Vietnam.

Een uitstekende maatregel. Het dwingt Europa om zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen afval en stimuleert echte circulariteit op de lange termijn. 

Maar op korte termijn zorgt dit wel voor een grote uitdaging. Miljoenen kilo’s plastic moeten vanaf nu binnen onze Europese  grenzen blijven. Maar de Europese en Nederlandse recyclingcapaciteit is hier op dit moment simpelweg niet nog op berekend. Sterker nog, door recente faillissementen kunnen we in Europa juist minder dan meer plastics verwerken. Als we nu niks doen, wordt het heel moeilijk om een nieuwe plek te vinden voor al dat plastic.

Wat kunt u als ondernemer nu al doen? 

De nieuwe wetgeving vraagt dan ook om snelle actie van bedrijven. Vooral in de retail, logistiek, bouw en de foodsector. Juist in deze sectoren worden  dagelijks enorme hoeveelheden plastic folies gebruikt en weggegooid. Het loont nu meer dan ooit om transparante folie aan de bron direct te scheiden van gekleurde folie. 

Waarom? Omdat Europese verwerkers of recyclers door de exportban kritischer zijn dan ooit op de kwaliteit. Schone, transparante folie is heel gewild. Dit plastic kan direct in Europa worden gerecycled tot mooie nieuwe producten. Gemengd plastic van lagere kwaliteit, bijvoorbeeld folies waar transparant en gekleurd bij elkaar zit, kan straks moeilijker een weg vinden. Wie nu zorgt voor een schone, transparante foliestroom, voorkomt dat hij na de zomer fors meer gaat betalen voor het verwerken ervan. 

Ga als ondernemer daarom actief in gesprek met leveranciers. Maak duidelijke afspraken en kies vanaf nu alleen nog voor producten in transparante folie.  Wie aan de voorkant kiest voor hoge kwaliteit folies, voorkomt later hoge kosten en helpt de recycling vooruit. Richting 2030 wordt circulair ondernemen dé norm. Bedrijven die nu al durven te sturen op zuivere stromen, betere sortering en samenwerken met  hun leveranciers, zijn het best voorbereid op de toekomst. 

De gevolgen na de zomer

Als we nu niet kiezen voor zuivere stromen, gaan we de gevolgen snel merken. Het grootste probleem in de Europese markt zit momenteel bij het plastic van lage kwaliteit, zoals de gekleurde en vervuilde folies. Na de zomer van 2026 verwachten we hier in de markt al de eerste grote uitdagingen. En zal de impact op de tarieven merkbaar worden.

Kansen voor nieuwe technieken

De uitdagingen zijn groot, maar deze wetgeving kan ook als een enorme katalysator werken voor innovatie. Omdat we in Europa momenteel capaciteit tekort komen om al ons afval mechanisch te verwerken, is chemische recycling een zeer welkome aanvulling. Dit is dé kans voor plastics die normaal gesproken lastig te recyclen zijn. Laten we dus nu samenwerken en investeren in deze nieuwe technieken. Alleen als we mechanische en chemische recycling combineren, lossen we het tekort op. En houden we waardevolle grondstoffen in Europa. 

Bouwen aan een sterke keten

De exportban dwingt tot actie, maar biedt tegelijkertijd een unieke kans. Door nu te kiezen voor zuivere stromen en goede afspraken met uw leveranciers, voorkomt u extra kosten. Ook levert het precies de kwaliteit die nodig is om de Europese recyclingcapaciteit sneller te laten groeien. Zo maken we van deze verandering geen crisis, maar bouwen we samen aan een sterke, toekomstbestendige kunststofketen in Europa. 

Het is tijd om door te pakken. 

Melissa Kars
Manager Value Chain Plastics